محمد سعيد جانب اللهى
227
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
جدول 12 : درمان با عمليات پزشكى پرهيزدرمانى اساس معالجهء اطباى ايرانى در هر بيمارى پرهيز و امساك است ( تاورنيه : 632 ) . چشمدرد : در لرستان كسى كه مبتلا به چشمدرد است ، بايد از خوردن خيار و بلال پرهيز كند ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 265 ) . گرمى و سردى : در گيلان رژيمهاى غذايى مانند درمان بر سه اصل استوار است : الف - اصل مزاج انسانها ( گرم ، سرد ، مرطوب ، خشك ) . ب - اصل طبيعت غذاها ( گرم ، سرد ، مرطوب ، خشك ) . ج - اصل طبيعت بيمارى گرم ، سرد . غذاهايى مانند شير ، عسل ، مربا ، ادويه ، حلوا ، گوشت گوسفند ، مرغ و شتر ، خرما ، توت ، نان ، مغز گردو ، كره را اغذيه گرم و ماست ، كاهو ، خيار ، هندوانه آلو ، گوشت ماهى ، گوشت بز ، گوجهفرنگى ، انگور ، مركبات ، برنج ، كدو ، ازگيل را سرد و مرطوب مىدانند . بيمارىهايى چون تيفوييد ، سرخك ، مخملك ، يرقان ، دردهاى گلو ، زخمهاى دهان و سوزاك را گرم ؛ رماتيسم ، دردهاى مفصلى ، دردهاى عضلانى ، بيمارىهاى كليوى ، گوارشى تبهاى نوبهاى سرد است . در دادن رژيم بنا به اصول بالا بايد نكات زير رعايت شود : 1 . مزاجهاى گرم و خشك بايد از غذاهاى سرد و مرطوب استفاده كنند و برعكس . 2 . در بيمارىهاى گرم بايد از اغذيهء سرد استفاده كرد و برعكس . 3 . پارهاى از رژيمها نيز جنبهء پيشگيرى دارد ، به عنوان مثال در فصل بهار و پيدايش آلوچه و